بهزاد يوسف زاده، کارشناس موزه آستانه مقدسه حرم حضرت معصومه (س) در گفتوگو با ايسنا با بيان اينکه موزه آستانه مقدسه يكي از قديميترين موزههاي كشور محسوب ميشود، اظهار داشت: اين موزه در آبان ماه سال 1314 هجري شمسي در محوطه داخلي حرم مطهر و مكان فعلي مسجد شهيد مطهري افتتاح شد و پس از پيروزي انقلاب اسلامي به مكان فعلي واقع درميدان آستانه انتقال پيدا ميكند.
وي با اشاره به اينکه در اين موزه چندين هزار قلم اثر تاريخي نگهداري ميشود كه هريك از جهاتي خاص حائز اهميت است، ادامه داد: يكي از ويژگيهاي مهم اين موزه تنوع موضوعي آثار آن است.
يوسفزاده با اشاره به اينکه اين موزه از جهت موضوعي شامل 15 بخش است، بيان داشت: آثار نفيسي از قبيل قرآنهاي خطي، مسكوكات تاريخي، كاشيهاي مختلف دورههاي اسلامي، انواع سفالينهها، حجاري، نقاشي، فلزكاري، پارچههاي دستباف، قاليهاي دستباف و انواع درهاي خاتمكاري، انواع مُهرها و عقيقها در بين مجموعه آثار موزه آستانه وجود دارد.
وي با تاکيد بر اينکه گردآوري و جمعآوري اين حجم عظيم از آثار تاريخي، به بركت وجود بارگاه حضرت فاطمه معصومه سلام ا... عليها است، ابراز داشت: بسياري از ارادتمندان و شيفتگان حضرت معصومه (س) آثار فراواني را به اين بارگاه به شكل وقف اهدا کردهاند که اهميت و ارزش آن فوقالعاده بوده است.
کارشناس موزه آستانه مقدسه حرم حضرت معصومه (س) با اشاره به اينکه اهداء آثار به اين موزه همچنان ادامه دارد، بيان کرد: زائرين و مجاورين و به طور كلي علاقمندان به حفظ و نگهداري ميراث فرهنگي چه ايراني يا خارجي يا ايرانيان خارج از كشور آثاري را به موزه اهداء كردهاند.
وي در ادامه به برخي از آثار اهدايي به اين موزه اشاره کرد و گفت: به طور مثال در سال گذشته تعداد 10 ورق قرآن به خط كوفي كه بر روي پوست آهو نوشته شده است و مربوط به قرن سوم ميباشد، توسط يكي از خانوادههاي ساكن اليگودرز به موزه اهداء شد.
وي ادامه داد: اين خانواده در سالهاي قبل نيز يك مجموعه 70 ورقي از همين قرآن را به موزه اهداء نمودند كه باقيمانده آن را نيز اخيراً هديه كردند.
يوسف زاده در ادامه با بيان اينکه تعدادي قرآن خطي، سكههاي دوره اشكاني و بيش ازهشت هزار قطعه تمبر توسط ديگر علاقمندان به بارگاه حضرت فاطمه معصومه سلام ا... عليها به اين موزه اهداء شده است، اظهار داشت: يكي ديگر از آثار اهدايي، يك نمونه قرآن به خط نستعليق است كه يك بانوي هنرمند از بلوچستان پاكستان نوشته و اهداء نمودند که اين قرآن كامل بوده و در30 ورق ( شصت صفحه) نوشته شده و نكته جالب اينكه كاتب اين قرآن به روش خود آموز به تازگي خط نستعليق را فرا گرفته و اين قرآن اولين اثري است كه با مهارت و دقت فوقالعاده و با زيبايي نوشته است.
وي با اشاره به اينکه آثاري كه به موزه اهداء ميشود به نام اهداء كننده در موزه نگهداري ميشود، بيان کرد: آثار اهدايي چنانچه نياز به مرمت داشته باشد در كارگاه هنري آستانه مرمت شده و پس از مرمت نسخهاي از وضعيت جديد اثر به اهداء كننده تقديم خواهد شد.
کارشناس موزه آستانه مقدسه حرم حضرت معصومه (س) با بيان اينکه وجود اين چنين آثاري ضرورت احداث موزه را فراهم نمود، بيان کرد: پس از احداث موزه بخش قابل توجهي از آثار نفيس بيوتات حرم مطهر به موزه انتقال يافت و بخشي از آثار نيز از برخي بقاع متبركه اطراف قم به موزه منتقل شده است و پس از تأسيس موزه برخي ديگر از آثار نيز مستقيماً توسط افراد و علاقمندان به حفظ ميراث هنري و تاريخي به موزه اهداء شده است.
وي با اشاره به اينکه قديميترين بخش آثار موزه را سفالينههاي پيش از ميلاد مسيح (ع) تشكيل ميدهند، گفت: اين آثار مربوط به منطقه باستاني سيلك كاشان و برخي نيز مربوط به منطقه باستاني صرم قم است كه متعلق به هزارههاي اول و دوم قبل از ميلاد مسيح (ع) بوده كه از اين تعداد برخي نيز اهدايي و برخي نيز پيش از انقلاب توسط وزارت وقت اوقاف و صنايع مستظرفه به موزه انتقال داده شده است.
يوسفزاده در ادامه با اشاره به اينکه در سال گذشته تعداد سي و پنج هزار نفر از موزه بازديد داشتهاند، اظهار داشت: بخش عمده از اين بازديد كنندگان را دانش آموزان، دانشجويان و ساير گروهها و اقشار مختلف تشكيل ميدهند.
وي در ادامه با اشاره به بازديد 15 درصدي گردشگران خارجي از اين موزه ابراز کرد: اين بازديدکنندکان عمدتا از كشورهاي حاشيه خليج فارس و برخي نيز از كشورهاي اروپايي بودهاند.
کارشناس موزه آستانه مقدسه حرم حضرت معصومه (س) در ادامه به نحوه معرفي موزه و آثارآن اشاره کرد و بيان داشت: تهيه گزارشهاي مصور تلويزيوني توسط شبكههاي سراسري داخلي و برون مرزي، همچنين تهيه گزارش خبري توسط رسانههاي مكتوب و خبرگزاريهاي مختلف از مواردي بوده که براي معرفي آثار استفاده شده است.
وي انتشار كتاب، بروشور، كاتالوگ ، چاپ آلبومهاي تصاوير آثار و تهيه سي دي و ساخت فيلم مستند را از ديگر مواردي برشمرد که براي معرفي موزه استفاده ميشود.
يوسف زاده ادامه داد: همچنين اخيراً در راستاي معرفي هر يك از بخشهاي آثار به شكل مستقل، كتاب ارزشمند ديگري تحت عنوان، مُهرها و نگينهاي موزه آستانه با همكاري استاد محمد جواد جدي توسط انتشارات زرين و سيمين انتشار يافته است.
وي ادامه داد: همچنين براي اولين بار در كشور به منظور احياء هنرهاي فراموش شده كتاب آرايي اسلامي، فيلم مستندي را تحت عنوان هنر ترميم كه ويژه چگونگي مرمت قرآنهاي خطي و كتب خطي و به عبارت ديگر معرفي روشهاي متنوع كتاب آرايي سنتي است در سال 88 منتشر گرديد و با استقبال علاقمندان مواجه شد.
يوسف زاده در ادامه ابراز کرد: موزه آستانه مقدسه حرم حضرت معصومه (س) در سالهاي اخير چاپ آلبوم تصاوير آثار منتخب موزه تحت عنوان گنجينه ناشناخته شماره 2 و همچنين چاپ دو نمونه از كتابچههاي نفيس از آثار خوشنويسان بزرگ عصر صفوي و قاجار، ميرزا احمد نيريزي و احمد وقار شيرازي را چاپ و منتشر کرده است.
وي با اشاره به اينکه بخشهاي مهم آثار موزه را قرآنهاي نفيس خطي تشكيل ميدهند، اظهار داشت: در اين راستا كارگاهي مجهز ويژه مرمت آثار خطي در آستانه مقدسه قم از سالهاي قبل تشكيل گرديد كه طي حدود 20 سال گذشته نقش بسزايي در حفظ و مرمت و بازسازي قرآنها داشته و آثار زيادي را از نابودي حتمي نجات داده است.
کارشناس موزه آستانه مقدسه حرم حضرت معصومه(س) در پايان با بيان اينکه گذشتگان ما به نحو شايسته رسالت خويش را در خلق آثار هنري و نفايس تاريخي به انجام رسانده و برخي ديگر از فرهيختگان و دلسوزان عرصه ميراث فرهنگي با تلاش و كوشش فراوان آن را حفظ نموده و به دست ما سپردهاند، تصريح کرد: حال اين مسووليت سنگين بر عهده ماست كه از اين ميراث گرانبها كه برخي از آنها به يقين شاهكار بيبديل بشري است با تمام وجود حفاظت و نگاهباني و معرفي كنيم و نسل كنوني را با اين پيشينه كهن و گرانقدر ايراني و اسلامي بيش از پيش آشنا سازيم.